آیا میتوان بدون روده بزرگ زندگی کرد؟
به گزارش آزمایشگاه رادین، بدن انسان برای ادامه ی زندگی به همه ی اجزای خود به یک اندازه وابسته نیست. بعضی اندام ها را میتوان به صورت کامل برداشت، بخشی از برخی دیگر را میتوان از دست داد و در مواردی هم تجهیزات پزشکی می توانند به طور موقت جای عملکرد یک عضو حیاتی را بگیرند. بااین حال، «زنده ماندن بدون یک اندام» لزوماً به معنای زندگی بدون پیامد یا درمان دائمی نیست.
به گزارش آزمایشگاه رادین به نقل از خبر آنلاین، به نقل از زومیت، آپاندیس زائده ای کوچک و لوله ای شکل است که به ابتدای روده ی بزرگ متصل می شود. التهاب این عضو یا «آپاندیسیت» می تواند به پارگی آن و عفونت شدید شکم منجر شود و در چنین شرایطی به طور معمول باید با جراحی بیرون برود.
در گذشته آپاندیس را عضوی تقریبا بی فایده و باقیمانده ای از گذشته ی تکاملی انسان می دانستند. پژوهش های جدیدتر نشان داده اند که این عضو احتمالا در سیستم ایمنی و حفظ بخشی از میکروب های مفید روده نقش دارد. یکی از فرضیه ها اینست که آپاندیس می تواند مانند مخزنی برای باکتری های مفید عمل و بعد از بیماریهای شدید گوارشی به بازسازی جمعیت میکروب های روده کمک نماید.
بااین حال، برداشتن آپاندیس در بیشتر افراد مشکل جدی و دائمی ایجاد نمی کند و انسان می تواند بدون آن زندگی عادی داشته باشد.
لوزه ها و آدنوئیدها هم از بافت های دستگاه ایمنی هستند، اما بدن برای ادامه ی زندگی به آنها وابسته نیست. اگر این بافت ها بارها گرفتار عفونت شوند، بیش از اندازه بزرگ شوند یا مشکلاتی مثل اختلال در تنفس و خواب ایجاد کنند، پزشک ممکنست آنها را با جراحی خارج کند. این جراحی بیشتر در کودکان صورت می گیرد و بعد از آن، سایر بخش های سیستم ایمنی می توانند وظایف دفاعی بدن را برعهده بگیرند؛ ازاین رو بیشتر افراد بدون لوزه ها و آدنوئیدها زندگی طبیعی دارند.
انسان می تواند فقط با یک کلیه زندگی کند. همینطور برداشتن بخشی از کبد امکانپذیر است، برای اینکه کبد توانایی قابل توجهی برای بازسازی دارد. زندگی با یک ریه نیز امکان دارد، هرچند ظرفیت تنفسی فرد کاسته می شود.
حتی در تعدادی بیماریهای شدید عصبی، بخصوص در کودکان دچار انواع خاصی از صرع، جراحان ممکنست بخش خیلی بزرگی از یک نیم کره ی مغز را خارج یا از بقیه ی مغز جدا کنند. مغز بخصوص در سنین پایین توانایی زیادی برای بازسازماندهی برخی عملکردهای خود دارد.
اما این مورد در رابطه با ی تمام اندام ها صدق نمی نماید. برداشتن کامل مغز، قلب یا هر دو ریه بدون استفاده از شیوه های جایگزین با ادامه ی حیات سازگار نیست.
دو غده ی فوق کلیوی در بالای کلیه ها قرار دارند و هورمون هایی تولید می کنند که در تنظیم فشار خون، پاسخ بدن به استرس و خیلی از فرایندهای حیاتی نقش دارند. یکی از بیماریهای در رابطه با این غدد تومور فئوکروموسیتوما است که می تواند مقدار زیادی از هورمون هایی مانند آدرنالین و نورآدرنالین آزاد کند. بیماران ممکنست گرفتار افزایش شدید فشار خون، تپش قلب، تعریق، سردرد و اضطراب شدید شوند.
در خیلی از موارد، درمان شامل برداشتن غده ی درگیر است. اگر فقط یکی از غدد فوق کلیوی بیرون رود، غده ی دیگر به طور معمول می تواند نیاز بدن را تامین کند. در موارد نادر، ممکنست هر دو غده برداشته شوند؛ اما در این وضعیت بیمار برای ادامه ی زندگی به مصرف دائمی هورمون های جایگزین نیاز خواهد داشت.
تیموس غده ای کوچک در قفسه ی سینه و پشت استخوان جناغ است. این عضو در دوران کودکی نقش برجسته ی در رشد و بلوغ نوعی از سلول های ایمنی به نام سلول های T دارد. با افزایش سن، فعالیت تیموس بتدریج کاهش پیدا می کند. به همین دلیل، برداشتن آن در بزرگسالان به طور معمول پیامدهایی خیلی متفاوت از برداشتن همین عضو در کودکان دارد.
غده ی تیروئید نیز از اندام هایی است که می توان آنرا به صورت کامل برداشت. این جراحی ممکنست برای درمان بعضی سرطان های تیروئید، بزرگ شدن غده تیروئید یا اختلالات شدید فعالیت این غده صورت گیرد.
اما تیروئید هورمون هایی تولید می کند که در تنظیم سوخت وساز بدن نقش اساسی دارند. ازاین رو فردی که تیروئیدش به صورت کامل برداشته شده است، به طور معمول باید تا انتهای عمر هورمون تیروئید را بشکل دارو مصرف کند. به بیان ساده، زندگی بدون خود غده امکان دارد، اما زندگی بدون هورمون های آن امکانپذیر نیست.
طحال نیز در گروه اندام هایی قرار می گیرد که انسان می تواند بدون آنها زنده بماند. این عضو در سمت چپ بالای شکم قرار دارد و در پاکسازی گلبول های قرمز پیر و عملکرد سیستم ایمنی نقش دارد. در لطمه های شدید شکمی ممکنست طحال پاره شود و خون ریزی خطرناکی ایجاد نماید. بعضی بیماریهای خونی و برخی سرطان ها نیز گاهی برداشتن طحال را ضروری می کنند.
در برخی بیماری ها ممکنست پزشکان ناچار شوند تمام روده ی بزرگ را با جراحی خارج کنند. این شیوه به طور معمول زمانی صورت می گیرد که فرد به سرطان گسترده ی روده ی بزرگ، کولیت اولسراتیو شدید یا بعضی بیماریهای ارثی مبتلا باشد و درمان های دیگر کافی نباشند.
روده ی بزرگ به طور عمده در جذب آب و تشکیل مدفوع نقش دارد. بعد از برداشتن آن، جراح می تواند انتهای روده ی باریک را به راست روده متصل یا در تعدادی بیماران مسیری برای دفع مواد از راه شکم ایجاد نماید. ازاین رو زندگی بدون روده ی بزرگ امکان دارد، اما عملکرد دستگاه گوارش تغییر می کند و فرد ممکنست به اصلاح رژیم غذایی، و مراقبت های پزشکی نیاز داشته باشد.
لیست اندام هایی که انسان می تواند بدون آنها به زندگی ادامه دهد، طولانی تر از چیزی است که شاید در نگاه اول تصور نماییم. آپاندیس، طحال، تیروئید و تیموس در شرایط خاص می توانند به صورت کامل برداشته شوند. انسان می تواند فقط با یک کلیه یا یک ریه زندگی کند و حتی بخشی از کبد نیز بعد از جراحی توانایی بازسازی دارد.
اما «قابل برداشتن بودن» به این معنا نیست که این اندام ها بی فایده اند. هرکدام وظیفه ای در بدن دارند و حذف آنها ممکنست پیامدهایی ایجاد نماید. گاهی اندام دیگری بخشی از کار عضو ازدست رفته را برعهده می گیرد، گاهی بدن به مرور خویش را با شرایط تازه سازگار می کند و در بعضی موارد نیز فرد برای ادامه ی زندگی نیازمند دارو، درمان های جایگزین یا تجهیزات پزشکی می شود.
پزشکی مدرن با روش هایی مانند دیالیز، دستگاههای کمک قلبی و ECMO می تواند بخشی از عملکرد اندام های حیاتی را به طور موقت جبران کند.
به عنوان نمونه، فردی که تیروئیدش به صورت کامل برداشته شده است باید هورمون تیروئید را تا انتهای عمر بشکل دارو دریافت کند. نبود طحال خطر مبتلاشدن به برخی عفونت های شدید را زیاد می کند و زندگی با یک ریه نیز می تواند ظرفیت تنفسی و توان انجام فعالیتهای سنگین را کم کند.
ازاین رو بهتر است به جای این که بپرسیم کدام اندام های بدن «ضروری نیستند»، بپرسیم بدن تا چه اندازه می تواند فقدان یک عضو را جبران کند. پاسخ به این پرسش برای هر اندام متفاوت می باشد و به وضعیت سلامتی فرد، علت جراحی و میزان حمایتی که بعد از آن دریافت می کند، بستگی دارد.
پیشرفت پزشکی امکان زندگی بعد از برداشتن خیلی از اندام ها را فراهم نموده است، اما این سازگاری همیشه بدون هزینه نیست. گاهی فرد باید تا انتهای عمر دارو مصرف کند، بیشتر مراقب عفونت ها باشد یا با محدودیت هایی در عملکرد بدن کنار بیاید. براستی، توانایی زنده ماندن بدون یک عضو با بی اهمیت بودن آن عضو یکسان نیست.
به طور خلاصه برداشتن بخشی از کبد امکان پذیر است، به جهت اینکه کبد توانایی قابل توجهی برای بازسازی دارد. تیموس غده ای کوچک در قفسه ی سینه و پشت استخوان جناغ است. این عضو در دوران کودکی نقش برجسته ی در رشد و بلوغ نوعی از سلول های ایمنی به نام سلول های T دارد.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب