راهنمای کامل افسردگی علایم، علت ها، انواع و شیوه های درمان
به گزارش آزمایشگاه رادین، افسردگی فقط غمگین بودن یا تجربه یکروز بد نیست؛ این اختلال می تواند احساسات، افکار، خواب، اشتها، انرژی، روابط و توانایی انجام کارهای روزمره را تحت تاثیر قرار دهد. بااین حال، افسردگی قابل درمان است و تشخیص سریع می تواند روند بهبود را آسان تر کند.
به گزارش آزمایشگاه رادین به نقل از خبر آنلاین، همه انسان ها گاهی احساس غم، ناامیدی یا بی حوصلگی را تجربه می کنند. شکست، سوگ، مشکلات مالی، اختلاف خانوادگی یا یک دوره پراسترس ممکنست برای مدتی حال روحی فرد را تغییر دهد. بااین حال، افسردگی با نوسان های معمول خلق متفاوت است.
در افسردگی، علایم معمولا ماندگارتر و شدیدتر هستند و می توانند عملکرد روزانه فرد را مختل کنند. سازمان جهانی بهداشت، افسردگی را یکی از اختلال های شایع روانی می داند و تاکید می کند که برای شکل های مختلف آن، درمان های مؤثر وجود دارد.
افسردگی چیست؟
افسردگی یا اختلال افسردگی، یک اختلال روانی است که معمولا با خلق افسرده یا کاهش علاقه و لذت نسبت به کارهایی که فرد قبل تر از آنها لذت می برد، شناخته می شود.
افسردگی همیشه با گریه یا غم آشکار همراه نیست. برخی افراد بیشتر احساس خستگی، پوچی، بی انگیزگی، تحریک پذیری یا فاصله گرفتن از دیگران را تجربه می کنند.
بر اساس اطلاعات مؤسسه ملی سلامت روان آمریکا، افسردگی می تواند بر خواب، اشتها، تمرکز، تصمیم گیری و انجام مسئولیت های روزمره اثر بگذارد.
به همین دلیل، افسردگی را نمی توان صرفا با سفارش هایی مانند «مثبت فکر کن» یا «خودت را جمع وجور کن» برطرف کرد. وقتی علایم ماندگار شده اند و زندگی روزمره را مختل می کنند، ارزیابی تخصصی اهمیت پیدا می کند.
تفاوت افسردگی با غم معمولی چیست؟
غم بخشی طبیعی از زندگی است. بعد از یک اتفاق ناخوشایند، ممکنست فرد برای چند روز یا مدتی احساس ناراحتی کند و سپس بتدریج شرایط روحی او بهتر شود.
در افسردگی، مساله فقط وجود احساس غم نیست؛ بلکه شدت، تداوم و تاثیر علایم بر زندگی اهمیت دارد. در یک دوره افسردگی، علایم اصلی می توانند بیشتر روزها و حدودا هر روز، حداقل دو هفته ادامه داشته باشند.
یکی از علامتهای اصلی هم باید خلق افسرده یا از دست دادن علاقه و لذت نسبت به کارها باشد. بااین حال، تجربه افسردگی در همه افراد یکسان نیست و تشخیص غائی باید بر مبنای بررسی مجموعه علایم و شرایط فرد توسط متخصص صورت گیرد.
مهم ترین علایم افسردگی چیست؟
افسردگی می تواند هم از نظر روانی و هم از نظر جسمی خودرا نشان دهد. بعضی از علایم رایج عبارت اند از:
احساس غم، پوچی یا ناامیدی
فرد ممکنست برای مدت طولانی احساس کند شرایط بهتر نخواهد شد یا آینده چشم انداز روشنی ندارد.
کاهش علاقه و لذت
فعالیت هایی که قبل تر جذاب و لذت بخش بوده اند، ممکنست دیگر هیچ انگیزه یا رضایتی ایجاد نکنند.
خستگی و کمبود انرژی
انجام حتی کارهای ساده ممکنست دشوار، سنگین یا طاقت فرسا به نظر برسد.
اختلال خواب
بی خوابی، بیدار شدن سریع یا خواب بیش از اندازه، از علایم احتمالی افسردگی هستند.
تغییر اشتها و وزن
برخی افراد اشتهای خودرا از دست می دهند و بعضی دیگر بیشتر از گذشته غذا می خورند. این تغییرات ممکنست به کاهش یا افزایش وزن منجر شود.
مشکل در تمرکز و تصمیم گیری
خواندن، کار کردن، به خاطر سپردن اطلاعات یا انتخاب میان انتخابهای مختلف ممکنست دشوار شود.
احساس گناه یا بی ارزشی
فرد ممکنست خودرا بیش از حد سرزنش کند یا تصور کند برای دیگران باری اضافی است.
تحریک پذیری و بی قراری
افسردگی همیشه با سکوت و غم همراه نیست و در بعضی افراد ممکنست به صورت عصبانیت، بی حوصلگی یا بی قراری ظاهر شود.
انزوا و فاصله گرفتن از دیگران
فرد ممکنست کمتر با خانواده و دوستان ارتباط برقرار کند یا تمایل خودرا برای حضور در جمع از دست بدهد.
افکار مربوط به مرگ یا خودکشی
این علامت از جدی ترین نشانه های افسردگی است و به رسیدگی سریع نیاز دارد.
لازم نیست همه این علایم همزمان وجود داشته باشند. نوع و شدت علایم از فردی به فرد دیگر متفاوت می باشد.
چه عواملی سبب افسردگی می شوند؟
افسردگی معمولا یک علت واحد ندارد. عوامل زیستی، ژنتیکی، روان شناختی و محیطی می توانند در بروز آن نقش داشته باشند.
برخی افراد بعد از تجربه رویدادهای بسیار پراسترس، مانند سوگ، سوءاستفاده، مشکلات شدید اقتصادی یا خانوادگی و دیگر شرایط دشوار، بیشتر در معرض افسردگی قرار می گیرند.
بااین حال، افسردگی همیشه بعد از یک اتفاق مشخص ایجاد نمی گردد. گاهی این اختلال حتی زمانی ظاهر می شود که از بیرون، دلیل واضحی برای آن دیده نمی شود.
برخی بیماری های جسمی و برخی از داروها هم ممکنست علائمی شبیه افسردگی ایجاد کنند. به همین دلیل، در بعضی افراد بررسی وضعیت جسمی و ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
انواع افسردگی کدام اند؟
«افسردگی» عنوانی کلی است و اختلال های افسردگی می توانند شکل های مختلفی داشته باشند. شدت، مدت و الگوی علایم در افراد متفاوت می باشد.
اختلال افسردگی اساسی یا ماژور
در این نوع، علایم افسردگی به اندازه ای شدید می شوند که بر زندگی روزمره، روابط، تحصیل یا کار اثر می گذارند.
افسردگی مداوم
برخی افراد دوره های طولانی تری از خلق پایین و علایم افسردگی را تجربه می کنند. شدت این علایم ممکنست در طی زمان کم وزیاد شود.
افسردگی در دوران حاملگی و بعد از زایمان
برخی زنان در دوران حاملگی یا بعد از تولد فرزند گرفتار افسردگی می شوند. این وضعیت با تغییرات معمول خلق متفاوت است و ممکنست به ارزیابی و درمان تخصصی نیاز داشته باشد.
تشخیص نوع افسردگی اهمیت دارد، چونکه برنامه درمانی بر مبنای شدت علایم، شرایط جسمی و روانی و نیازهای هر فرد تعیین می شود.
افسردگی چطور تشخیص داده می شود؟
افسردگی با یک آزمایش خون ساده یا یک آزمون اینترنتی بطور قطعی تشخیص داده نمی گردد. م
تخصص معمولا درباره ی موارد زیر سؤال می کند:
زمان شروع علائم؛ مدت و شدت نشانه ها؛ وضعیت خواب و اشتها؛ میزان انرژی و تمرکز؛ عملکرد فرد در کار، تحصیل و روابط؛ سابقه مشکلات روانی یا جسمی؛ داروهای مصرفی؛ وجود افکار مربوط به مرگ یا صدمه به خود. ممکنست جهت بررسی برخی بیماری های جسمی یا آثار دارویی هم آزمایش هایی صورت گیرد. پرسشنامه های روان شناختی می توانند به ارزیابی علایم کمک کنند، اما نتیجه آنها به تنهایی به معنای تشخیص قطعی نیست.
افسردگی چطور درمان می شود؟
افسردگی قابل درمان است. روش درمان به شدت و نوع افسردگی، وضعیت جسمی و روانی فرد و نظر متخصص بستگی دارد.
روان درمانی
روان درمانی یکی از روشهای مؤثر برای درمان افسردگی است. در این شیوه، فرد با کمک متخصص روی الگوهای فکری، رفتارها، روابط و شیوه های مواجهه با مشکلات کار می کند.
درمان شناختی ـ رفتاری
درمان شناختی ـ رفتاری یا CBT به فرد کمک می نماید افکار و رفتارهای ناسالم را شناسایی کند و الگوهای سازنده تری برای مواجهه با مشکلات بیاموزد.
درمان بین فردی
درمان بین فردی یا IPT بیشتر بر روابط، ارتباطات و رویدادهای زندگی که با تغییرات خلق مرتبط هستند، تمرکز دارد.
فعال سازی رفتاری
در این شیوه، فرد بتدریج برای برگشت به کارهای معنادار و لذت بخش برنامه ریزی می کند. این کار می تواند به کاهش انزوا و افزایش تدریجی انرژی کمک نماید.
داروهای ضدافسردگی
در برخی افراد، پزشک داروهای ضدافسردگی تجویز می کند. انتخاب دارو به عوامل مختلفی بستگی دارد و یک دارو برای همه افراد مناسب نمی باشد.
اثر این داروها معمولا فوری نیست و ممکنست چند هفته زمان ببرد تا اثر کامل آنها ارزیابی شود. مصرف، قطع یا تغییر دوز دارو باید با نظر پزشک انجام شود؛ قطع خودسرانه برخی داروها می تواند سبب بروز مشکلاتی شود.
ترکیب روان درمانی و دارو
در بعضی موارد، روان درمانی و دارودرمانی همزمان به کار می روند. این شیوه ممکنست برای برخی افراد دچار افسردگی متوسط یا شدید مناسب باشد.
در مواردی که افسردگی شدید باشد یا به درمان های معمول پاسخ کافی ندهد، انتخابهای تخصصی دیگری هم ممکنست توسط تیم درمان بررسی شود.
آیا افسردگی بدون درمان خوب می شود؟
شدت و مسیر افسردگی در افراد مختلف متفاوت می باشد. برخی دوره های خفیف ممکنست با گذشت زمان بهتر شوند، اما وقتی علایم ماندگار شده اند یا زندگی فرد را مختل کرده اند، منتظر ماندن بدون ارزیابی تخصصی همیشه تصمیم مناسبی نیست.
درمان می تواند به کاهش علایم، برگشت عملکرد روزانه و پیشگیری از ادامه دار شدن مشکلات کمک نماید. برای افسردگی خفیف، متوسط و شدید، روشهای درمانی مؤثر وجود دارد.
برای کمک به فرد دچار افسردگی چه کنیم؟
خانواده و دوستان گاهی نمی دانند چطور با فرد دچار افسردگی رفتار کنند. یکی از بهترین کارها، شنونده بودن بدون قضاوت است.
جمله هایی مانند «همه آدم ها مشکل دارند» یا «فقط مثبت فکر کن» ممکنست فرد را بیشتر تنها کند. در مقابل، جمله هایی مانند موارد زیر حمایت کننده تر هستند:
«می بینم شرایط برایت سخت شده است.» «اگر بخواهی، می توانم برای پیدا کردن کمک حرفه ای کنارت باشم.» «لازم نیست این شرایط را به تنهایی تحمل کنی.» کمک کردن الزاماً به معنای حل کردن مشکل فرد نیست. گاهی حضور آرام، گوش دادن و تشویق او برای رفتن به متخصص، ارزشمندترین حمایت ممکنست.
آیا ورزش، خواب و سبک زندگی در درمان افسردگی مؤثرند؟
بله، سبک زندگی می تواند بخشی از برنامه مراقبت از سلامت روان باشد، اما نباید آنرا جایگزین درمان حرفه ای در افسردگی متوسط یا شدید دانست.
خواب منظم، فعالیت بدنی متناسب با شرایط فرد، ارتباط با دیگران و داشتن برنامه روزانه می توانند در کنار درمان اصلی مفید باشند. راهکارهای خودیاری و کارهای رفتاری هم در بعضی افراد، بخصوص در افسردگی خفیف، کاربرد دارند.
نباید از فرد افسرده انتظار داشت ناگهان همه عادت های زندگی خودرا تغییر دهد. وقتی انرژی و انگیزه پایین است، قدم های کوچک و قابل انجام اهمیت بیشتری دارند؛ به عنوان نمونه، چند دقیقه پیاده روی، تماس کوتاه با یک دوست یا انجام یک کار ساده روزانه.
چه زمانی افسردگی به کمک فوری نیاز دارد؟
اگر فرد درباره ی مرگ یا خودکشی صحبت می کند، قصد صدمه زدن به خود دارد، برای این کار برنامه ریزی کرده یا اخیراً مبادرت به خودکشی کرده است، نباید وضعیت را به تأخیر انداخت.
در چنین شرایطی:
فرد را تنها نگذارید؛ اگر امکان دارد، وسایل خطرناک و داروها را از دسترس او دور کنید؛ با اورژانس یا نزدیک ترین مرکز درمانی تماس بگیرید؛ مبحث را جدی بگیرید و او را برای دریافت کمک فوری همراهی کنید. خطر فوری خودکشی یا صدمه به خود، یک وضعیت اورژانسی است و احتیاج به مداخله سریع دارد.
افسردگی نشانه ضعف شخصیتی نیست
یکی از موانع درمان، تصور اشتباه درباره ی افسردگی است. افسردگی نشانه تنبلی، بی ارادگی یا ضعف اخلاقی نیست.
ممکن است فردی از بیرون همه امکانات لازم به منظور زندگی را داشته باشد و بااین حال افسردگی را تجربه کند. همانطور که بیماری های جسمی به ارزیابی و درمان نیاز دارند، مشکلات سلامت روان هم ممکنست به کمک تخصصی نیازمند باشند.
کمک خواستن نشانه شکست نیست؛ بلکه می تواند نشانه توجه فرد به سلامت و آینده خود باشد.
جمع بندی
افسردگی چیزی فراتر از ناراحتی موقت است. این اختلال می تواند احساسات، افکار، خواب، اشتها، انرژی، تمرکز و روابط فرد را تحت تاثیر قرار دهد و در موارد شدید، خطرهای جدی بوجود آورد.
شناخت علایم قدم نخست است، اما تشخیص غائی باید بر مبنای ارزیابی متخصص صورت گیرد. روان درمانی، داروهای ضدافسردگی و در بعضی شرایط تلفیقی از روشهای درمانی می توانند به بهبود کمک کنند.
مهم ترین نکته اینست که افسردگی قابل درمان است و کمک خواستن به معنای شکست نیست. گاهی اولین قدم برای بهتر شدن، گفتن همین جمله ساده به یک متخصص است: «مدتی است حالم مثل قبل نیست و به کمک نیاز دارم.»
57
منبع: radinlab.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب